Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για το αλκοόλ και τις επιπτώσεις του   

               
Γιατί πίνουν οι νέοι; Πώς θα καταλάβετε ότι το παιδί σας πίνει; Πόσα ποτηράκια κάνουν καλό στην υγεία μας; Τα στοιχεία των στατιστικών είναι απογοητευτικά. Όλο και περισσότεροι νέοι αλλά και ενήλικες διασκεδάζουν πίνοντας αλκοόλ, όμως το νήμα που χωρίζει το όριο από την κατάχρηση είναι απίστευτα λεπτό. Ας δούμε τι λένε οι ειδικοί και ας διαλύσουμε τους μύθους.
Σε μικρές ποσότητες ευφραίνει καρδίαν, χαλαρώνει από το στρες και απελευθερώνει «σφιγμένες» συμπεριφορές. Όμως, το αλκοόλ είναι μια ισχυρή (καθ΄ όλα νόμιμη) εξαρτησιογόνος ουσία, η οποία σε κατάχρηση «διαβρώνει» την ψυχική και σωματική υγεία, προκαλεί μεγάλα κοινωνικά προβλήματα και μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο. Καίτοι δεν είναι ψυχοδραστική ουσία, «συναγωνίζεται» σε επικινδυνότητα τα ναρκωτικά! Προκαλεί έξη και σε υπερβολική χρήση είναι πιο τοξική από τη μαριχουάνα και το χασίς και το ίδιο επικίνδυνη με την ηρωίνη και την κοκαϊνη! Δυστυχώς το πρόβλημα του αλκοολισμού διογκώνεται στην Ελλάδα και τα Ελληνόπουλα μπαίνουν από νωρίς στο «παιχνίδι» με το ποτό, με οδυνηρές συνέπειες.

Τι τρέχει με τους νέους;
Την τελευταία πενταετία έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των μαθητών που πίνουν σε εβδομαδιαία βάση, ενώ έχει κατέβει και το όριο ηλικίας πρώτης χρήσης. Αυτό δείχνουν τα στοιχεία από την ετήσια έκθεση του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά και την Τοξικομανία (ΕΚΤΕΠΝ) για την κατάσταση των ναρκωτικών και οινοπνευματωδών στην Ελλάδα το 2004. Οπως προκύπτει από τις πανελλήνιες έρευνες (2003) στους μαθητές εφηβικής ηλικίας του Ερευνητικού Παν/κού Ινστιτούτου Ωυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ), ηδη από τα 12 τα Ελληνόπουλα δοκιμάζουν τα πρώτα τους ποτά (κρασί και μπύρα) και ως τα 14 έχουν περάσει στα πιο δυνατά (βότκα, ουίσκι, τεκίλα κ.α.). Ακόμα όμως και σε μικρές ποσότητες το αλκοόλ είναι τοξικό για τον οργανισμό τους, αφού, σύμφωνα με τους επιστήμονες, μέχρι την ηλικία των 16 δεν έχει ωριμάσει το ενζυματικό τους σύστημα που το μεταβολίζει.

Στη χώρα μας περίπου το 30% των εφήβων ηλικίας 14-18 ετών καταναλώνει αλκοόλ τουλάχιστον μία-δύο φορές την εβδομάδα, ενώ 4 στους 10 εφήβους αναφέρουν πως έχουν πιει 40 ή και περισσότερες φορές στη ζωή τους.

Στοιχεία καταπέλτης
Από τα αποτελέσματα των ερευνών του ΕΠΙΨΥ προκύπτει ότι:

• Στις προτιμήσεις των νέων έρχονται πρώτα τα «βαριά» οινοπνευματώδη και ακολουθεί η μπύρα, η οποία παλαιότερα ήταν στην πρώτη θέση. Τελευταία, εξέχουσα θέση στη νεανική κατανάλωση έχουν και τα αναψυκτικά με αλκοόλ (alcopops). Τα κορίτσια προτιμούν το κρασί και την μπύρα.

• Το πρώτο ποτήρι πίνουν σε μικρότερη ηλικία τα αγόρια (12,6 έτη) και ακολουθούν ένα χρόνο αργότερα τα κορίτσια (13,2 έτη).

• Το 15,1% των αγοριών και το 10% των κοριτσιών παραδέχονται ότι έχουν μεθύσει τουλάχιστον 3 φορές μέσα σ΄ έναν χρόνο.

Το θετικό είναι ότι ενώ συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες τα Ελληνόπουλα κάνουν συχνότερη κατανάλωση οινοπνευματωδών, είναι λιγότερα αυτά που κάνουν επικίνδυνη χρήση (υπερβολική κατανάλωση, μέθη). Επίσης, έχουν επίγνωση των προβλημάτων που μπορούν να προκληθούν από την υπερβολική κατανάλωση.

Σύμφωνα με έρευνα του Κέντρου Έρευνας και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ), το 40% των τροχαίων ατυχημάτων, που είναι η κύρια αιτία θανάτου των νέων ως 24 ετών, σχετίζεται με την υπερβολική χρήση αλκοόλ.

Γιατί πίνουν;
Σύμφωνα με την έρευνα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής ( ΕΠΙΨΥ), τα παιδιά πίνουν για:

• να διασκεδάσουν
• να γίνουν πιο κοινωνικά
• να χαλαρώσουν.
• από περιέργεια ή για να μιμηθούν τους μεγάλους.

Και δεν είναι καθόλου δύσκολο να βρουν αλκοόλ σε πολύ προσιτές τιμές, ακόμα και στο ψιλικατζίδικο.

Μήπως το παιδί μου κινδυνεύει;
Στις ομάδες υψηλού κινδύνου εξάρτησης από το αλκοόλ ανήκουν οι έφηβοι που:

• έχουν οικογενειακό ιστορικό αλκοολισμού
• πάσχουν από κατάθλιψη,
• νιώθουν ότι δεν ταιριάζουν στο κοινωνικό σύνολο
Οι επιστήμονες που μιλούν για κληρονομικότητα βασίζονται στις ενδείξεις για γενετική προδιάθεση στη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα παιδιά που αντιμετωπίζουν πρόβλημα αλκοολισμού στο σπίτι θα καταλήξουν αλκοολικά ή και το αντίθετο. Είναι οπωσδήποτε θέμα ευρύτερου περιβάλλοντος.

Πώς θα καταλάβετε αν το παιδί σας πίνει παραπάνω
Υπάρχουν ορισμένα «ύποπτα σημάδια» που μπορεί να δείχνουν ότι το παιδί σας κάνει χρήση αλκοόλ ή άλλων ναρκωτικών ουσιών.
Αν παρατηρήσετε ότι:

- Η αναπνοή του μυρίζει συχνά αλκοόλ

- Γυρίζει αργά στο σπίτι από τις εξόδους του

- Κουράζεται εύκολα, αρρωσταίνει συχνά, έχει κόκκινα μάτια και απαθές βλέμμα ή παρατεινόμενο βήχα

- Παρουσιάζει ξαφνικές αλλαγές στη διάθεσή του, εμφανίζει κατάθλιψη, είναι ευερέθιστο, αδιαφορεί για όλα, έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και ανεύθυνη συμπεριφορά.

- Αλλάζει ξαφνικά με αντισυμβατικό τρόπο την εμφάνισή του και τις προτιμήσεις του και κάνει παρέα με νέους φίλους που δείχνουν να μην ενδιαφέρονται για το σχολείο και την οικογένεια.

- Μειώνεται η απόδοσή του στο σχολείο, κάνει κοπάνες και εκδηλώνει μια προβληματική συμπεριφορά και έλλειψη πειθαρχίας

- Απομακρύνεται από την οικογένεια και εμπλέκεται σε συνεχείς διαμάχες μέσα στο σπίτι, ενώ ταυτόχρονα δεν τηρεί κανέναν κανόνα
Τότε ίσως να πρέπει να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό, χωρίς όμως πανικό αφού ενδέχεται κάποια από τα παραπάνω να αποτελούν απλά «συμπτώματα» της εφηβείας.

Πρόβλημα έχουν και οι ενήλικες
Το αλκοόλ κατηγορείται σήμερα ότι ευθύνεται για τους περισσότερους θανάτους από οποιαδήποτε άλλη εξαρτησιογόνο ουσία. Μάλιστα, αποτελεί μία από τις πρώτες αιτίες θανάτου στον κόσμο (αν και η θνησιμότητα δεν μπορεί επακριβώς να προσδιορισθεί, γιατί οι χρήστες αλκοόλ πεθαίνουν από διάφορες έμμεσες αιτίες), ευθύνεται για τα περισσότερα τροχαία δυστυχήματα, για αυτοκτονίες, για βίαιες συμπεριφορές και για εγκλήματα εν βρασμώ ψυχής. Από την πανελλήνια έρευνα του ΕΠΙΨΥ το 2004, στο γενικό πληθυσμό προκύπτει ότι τρεις στους δέκα Έλληνες 36-64 ετών πίνουν αλκοόλ 2-3 φορές την εβδομάδα ή και συχνότερα, ενώ ένας στους έξι έχει οδηγήσει υπό την επήρεια αλκοόλ (άνω των επιτρεπτών ορίων).

Πόσα ποτηράκια;
Οι περισσότεροι γιατροί υποστηρίζουν ότι η λελογισμένη κατανάλωση αλκοόλ δεν εγκυμονεί κινδύνους. Αντίθετα, σύμφωνα με δεκάδες ιατρικές μελέτες, στην ηλικία άνω των 40 ετών μπορεί να βελτιώνει την καρδιαγγειακή λειτουργία και να προστατεύει από τη στεφανιαία νόσο, κυρίως τους άντρες. Επισημαίνουν όμως: 1-2 ποτηράκια αλκοόλ – κατά προτίμηση κόκκινο κρασί – την ημέρα για τους άντρες και μέχρι 1 για τις γυναίκες, είναι αρκετά.

Τα όρια κατανάλωσης αλκοόλ έχουν θεσπιστεί σε διεθνές επίπεδο και είναι σε μονάδες (μοιρασμένες μέσα στη εβδομάδα) μέχρι 21 (ποτά) για τους άντρες και μέχρι 14 (ποτά) για τις γυναίκες ( για τις εγκύους μόνο 1-2 ποτά). Σε μια μονάδα αντιστοιχεί π.χ. 1 ποτήρι κρασί, 1 μικρό ποτήρι μπύρα, 1 ποτήρι (μερίδα) ουίσκι – βότκα ή άλλο ποτό της ίδιας κατηγορίας, 1 ποτήρι λικέρ, 1 ποτήρι ούζο κλπ. Όσο όμως αυξάνεται η συχνότητα χρήσης και η ποσότητα τόσο τα προβλήματα μεγαλώνουν. Οι ιατρικές μελέτες δείχνουν ότι η κατάχρηση απειλεί τον οργανισμό με αβιταμίνωση, στομαχικές διαταραχές (γαστρίτιδα, έλκη κ.α.), υψηλή αρτηριακή πίεση, εγκεφαλικές και ηπατικές βλάβες, όπως κίρρωση, παθήσεις των μυών, προβλήματα στο νευρικό σύστημα, καρκίνο στόματος, λάρυγγα και οισοφάγου και ιδιαίτερα τις γυναίκες με καρκίνο του μαστού.

Δυσδιάκριτα τα όρια
Δεν είναι δύσκολο να περάσει κάποιος από την ήπια χρήση στην κατάχρηση, πριν καλά-καλά το συνειδητοποιήσει. Μην αδιαφορήσετε αν:

- αναζητάτε συχνότερα ένα ποτό για να νιώσετε καλύτερα ή για να αντιμετωπίσετε ένα σημαντικό γεγονός
- πίνετε μόνοι, ακόμα και το πρωί, χωρίς λόγο
- χρειάζεστε ένα ποτό για να συνέλθετε από ένα δυνατό hangover (ξενύχτι και ποτό)
- παρότι όλοι σας λένε πως το παρακάνετε εσείς δεν τους ακούτε
- τον τελευταίο καιρό αργείτε όλο και περισσότερο να συνέλθετε μετά από υπερκατανάλωση αλκοόλ
- λέτε ψέματα όταν σας ρωτούν αν πίνετε
- οδηγείτε συχνά υπό την επήρεια αλκοόλ ή είχατε πιωμένοι κάποια ατυχήματα
- κάποιες φορές δεν πήγατε στη δουλειά, προφασιζόμενοι αρρώστια, ενώ προσπαθούσατε να συνέλθετε από ξενύχτι με υπερβολικό ποτό
- παρότι το έχετε κατά καιρούς προσπαθήσει, δεν έχετε καταφέρει να περιορίσετε τις ποσότητες ή και να το κόψετε
- δεν μπορείτε να ελέγξετε τα νεύρα σας και κάποιες φορές γίνεστε βίαιοι
- παραμελείτε τον εαυτό σας και αδιαφορείτε για τους γύρω σας.

Των φρονίμων τα παιδιά…
Αν σας αρέσουν τα αλκοολούχα ποτά πρέπει για να μην αγγίξετε το πρόβλημα της εξάρτησης:

- Να κάνετε σωστή κατανομή των μονάδων αλκοόλ που καταναλώνετε την εβδομάδα και να μην υπερβαίνετε τα επιτρεπτά όρια.

- Αν συνειδητοποιήσετε ότι υπερβαίνετε τα όρια, ελέγξτε πότε πίνετε περισσότερο και αλλάξτε τον τρόπο ζωής σας γύρω απ΄ αυτό

- Να προτιμάτε ποτά με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ

- Να μην πίνετε δεύτερο ποτό σε λιγότερο από μία ώρα, διότι τόσο χρόνο χρειάζεται ο οργανισμός για να μεταβολίσει κάθε μονάδα αλκοόλ.

Πιο ευάλωτες οι γυναίκες
Την τελευταία δεκαετία ο αριθμός των γυναικών που κάνουν κατάχρηση αλκοόλ έχει αυξηθεί σημαντικά. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι είναι πιο ευάλωτες από τους άντρες στο αλκοόλ και τις αρνητικές συνέπειες από την κατάχρηση: παρουσιάζουν γρηγορότερα ατροφία του εγκεφάλου και βλάβες στην καρδιά, τους μυς και το συκώτι.

Σύμφωνα με μελέτη του πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης:
Οι αλκοολικές γυναίκες εμφανίζουν πιο γρήγορα απώλεια εγκεφαλικού ιστού, που οδηγεί στην εγκεφαλική ατροφία και βλάβες σε άλλα όργανα.

Σύμφωνα με μελέτη του Εθνικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Δανίας:
Η κατανάλωση αλκοόλ σε καθημερινή βάση μπορεί να προστατεύει τους άνδρες έναντι των καρδιακών νοσημάτων, αλλά όχι το ίδιο και τις γυναίκες, οι οποίες για να έχουν τα ίδια οφέλη αρκεί να πίνουν ένα ποτηράκι την εβδομάδα.

Αρχή

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ